Wanneer wordt de werkelijke geschiedenis verteld?

Wie de waarheid over het verleden durft te vertellen, geeft toekomstige generaties de vrijheid om zichzelf volledig te begrijpen

 Soms vraag ik mij af: dromen wij wanneer wij hopen dat de geschiedenis van Afrika en haar diaspora eindelijk eerlijk, volledig en waardig wordt verteld? Of is het juist noodzakelijk om te blijven dromen, omdat elke grote verandering ooit begon met iemand die weigerde de bestaande werkelijkheid als normaal te accepteren?

Wanneer het Afrikaanse continent ter sprake komt, wordt te vaak begonnen bij armoede, corruptie, achterstand of conflict. Wanneer het gaat over de Afrikaanse diaspora in het Caribisch gebied, waaronder Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Barbados en vele andere eilanden, wordt eveneens vaak gesproken over kwetsbaarheid, afhankelijkheid en bestuurlijke tekortkomingen. Maar zelden begint het verhaal bij de werkelijke bron: de eeuwenlange ontmenselijking, slavernij, koloniale overheersing, roof van arbeid, grondstoffen en waardigheid, en de economische structuren die daarna zijn blijven doorwerken.

In dat verband blijft Walter Rodney’s bekende werk How Europe Underdeveloped Africa bijzonder relevant. Rodney laat zien dat onderontwikkeling niet simpelweg het gevolg was van interne zwakte, maar ook van historische processen waarbij Afrikaanse samenlevingen economisch werden leeggezogen en afhankelijk gemaakt. Wie deze dimensie negeert, vertelt geen volledige geschiedenis, maar slechts een vervormd deel ervan.

Waarom wordt deze geschiedenis niet eerlijker verteld in onze schoolboeken, in internationale debatten en in het publieke bewustzijn? Waarom leren kinderen vaak meer over de “ontdekking” van gebieden dan over de mensen die daar al leefden? Waarom wordt slavernij soms behandeld als een tragisch verleden, zonder voldoende aandacht voor de rijkdom die ermee is opgebouwd en de achterstand die ermee is achtergelaten?

Een volk dat zijn geschiedenis niet volledig kent, wordt beroofd van meer dan kennis. Het wordt beroofd van context, zelfbegrip en soms zelfs van zelfvertrouwen. Daarom is het niet voldoende om jaarlijks stil te staan bij herdenkingen. De vraag is of onze leiders, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties bereid zijn om structureel te eisen dat de waarheid een vaste plaats krijgt in het onderwijs en in het internationale gesprek.

Dit is geen oproep tot vijandschap. Het is juist een oproep tot volwassenheid. Echte verzoening begint niet bij stilte, maar bij erkenning. Echte samenwerking begint niet bij het verbergen van pijnlijke feiten, maar bij het eerlijk benoemen daarvan. Afrika en de Caribische diaspora vragen niet om medelijden. Zij vragen om historische eerlijkheid, respect en de ruimte om hun eigen toekomst te bouwen vanuit een juist begrip van hun verleden.

Misschien is het inderdaad dromen om te hopen dat wereldleiders, voormalige koloniale machten en regionale leiders op een dag gezamenlijk zullen zeggen: de geschiedenis moet vollediger, eerlijker en menselijker worden verteld. Maar als dat dromen is, dan is het een noodzakelijke droom. Want zonder waarheid blijft geschiedenis een instrument van macht. Met waarheid kan geschiedenis een instrument van herstel, waardigheid en vooruitgang worden.

De vraag is daarom niet alleen wanneer anderen de werkelijke geschiedenis zullen vertellen. De vraag is ook wanneer wij zelf, als landen, eilanden en volkeren, krachtig genoeg zullen opstaan om te eisen dat onze kinderen niet langer halve waarheden erven, maar een volledig verhaal.

Wie de waarheid over het verleden durft te vertellen, geeft toekomstige generaties de vrijheid om zichzelf volledig te begrijpen!

Do not give control over a problem to someone who benefits from keeping the problem alive!

Wie de waarheid over het verleden durft te vertellen,

geeft toekomstige generaties de vrijheid om zichzelf volledig te begrijpen

Wanneer wordt de werkelijke geschiedenis verteld?

Soms vraag ik mij af: dromen wij wanneer wij hopen dat de geschiedenis van Afrika en haar diaspora eindelijk eerlijk, volledig en waardig wordt verteld? Of is het juist noodzakelijk om te blijven dromen, omdat elke grote verandering ooit begon met iemand die weigerde de bestaande werkelijkheid als normaal te accepteren?

Wanneer het Afrikaanse continent ter sprake komt, wordt te vaak begonnen bij armoede, corruptie, achterstand of conflict. Wanneer het gaat over de Afrikaanse diaspora in het Caribisch gebied, waaronder Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Barbados en vele andere eilanden, wordt eveneens vaak gesproken over kwetsbaarheid, afhankelijkheid en bestuurlijke tekortkomingen. Maar zelden begint het verhaal bij de werkelijke bron: de eeuwenlange ontmenselijking, slavernij, koloniale overheersing, roof van arbeid, grondstoffen en waardigheid, en de economische structuren die daarna zijn blijven doorwerken.

In dat verband blijft Walter Rodney’s bekende werk How Europe Underdeveloped Africa bijzonder relevant. Rodney laat zien dat onderontwikkeling niet simpelweg het gevolg was van interne zwakte, maar ook van historische processen waarbij Afrikaanse samenlevingen economisch werden leeggezogen en afhankelijk gemaakt. Wie deze dimensie negeert, vertelt geen volledige geschiedenis, maar slechts een vervormd deel ervan.

Waarom wordt deze geschiedenis niet eerlijker verteld in onze schoolboeken, in internationale debatten en in het publieke bewustzijn? Waarom leren kinderen vaak meer over de “ontdekking” van gebieden dan over de mensen die daar al leefden? Waarom wordt slavernij soms behandeld als een tragisch verleden, zonder voldoende aandacht voor de rijkdom die ermee is opgebouwd en de achterstand die ermee is achtergelaten?

Een volk dat zijn geschiedenis niet volledig kent, wordt beroofd van meer dan kennis. Het wordt beroofd van context, zelfbegrip en soms zelfs van zelfvertrouwen. Daarom is het niet voldoende om jaarlijks stil te staan bij herdenkingen. De vraag is of onze leiders, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties bereid zijn om structureel te eisen dat de waarheid een vaste plaats krijgt in het onderwijs en in het internationale gesprek.

Dit is geen oproep tot vijandschap. Het is juist een oproep tot volwassenheid. Echte verzoening begint niet bij stilte, maar bij erkenning. Echte samenwerking begint niet bij het verbergen van pijnlijke feiten, maar bij het eerlijk benoemen daarvan. Afrika en de Caribische diaspora vragen niet om medelijden. Zij vragen om historische eerlijkheid, respect en de ruimte om hun eigen toekomst te bouwen vanuit een juist begrip van hun verleden.

Misschien is het inderdaad dromen om te hopen dat wereldleiders, voormalige koloniale machten en regionale leiders op een dag gezamenlijk zullen zeggen: de geschiedenis moet vollediger, eerlijker en menselijker worden verteld. Maar als dat dromen is, dan is het een noodzakelijke droom.

Want zonder waarheid blijft geschiedenis een instrument van macht. Met waarheid kan geschiedenis een instrument van herstel, waardigheid en vooruitgang worden.

De vraag is daarom niet alleen wanneer anderen de werkelijke geschiedenis zullen vertellen. De vraag is ook wanneer wij zelf, als landen, eilanden en volkeren, krachtig genoeg zullen opstaan om te eisen dat onze kinderen niet langer halve waarheden erven, maar een volledig verhaal.

Wie de waarheid over het verleden durft te vertellen, geeft toekomstige generaties de vrijheid om zichzelf volledig te begrijpen!

Do not give control over a problem to someone who benefits from keeping the problem alive!