Waarom geen spoedteam voor erfpachtgrond?

Krijgt de burger werkelijk voorrang bij de overheid, zoals de leus belooft?

 “Awor ta Pueblo su Beurt”

 Als een ingewikkeld dossier dringend wordt gevonden, kan de overheid mensen van verschillende diensten bijeenbrengen, termijnen afspreken en de voortgang op hoog niveau bewaken. Waarom zou dat niet kunnen voor inwoners die soms al jaren wachten op erfpachtgrond om hun eigen huis te bouwen?

Die vraag verdient een antwoord. Voor veel Curaçaose gezinnen is zelfbouwen een vertrouwde weg naar een eigen woning. Zij sparen, maken plannen en bouwen wanneer hun middelen dat toelaten. Maar zonder grond kan de eerste steen niet worden gelegd. Voor een gezin op de wachtlijst is vertraging geen abstract administratief probleem. Het betekent langer huren, plannen uitstellen en in onzekerheid blijven over de toekomst.

De Curaçaose Ombudsman beschrijft hoe een erfpachtaanvraag langs meerdere diensten gaat. Van registratie en ruimtelijke toetsing tot het aanwijzen en meten van het perceel, goedkeuring, de notaris en inschrijving bij het Kadaster. Burgers klaagden over trage besluitvorming, onduidelijkheid rond de wachtlijst en gebrek aan terugkoppeling. De Ombudsman benadrukt bovendien dat de overheid een verantwoordelijkheid heeft om voldoende woongelegenheid te bevorderen.

Natuurlijk kan een minister niet met één handtekening alle wachtenden een perceel geven. Grond moet beschikbaar en geschikt zijn; toewijzing moet eerlijk gebeuren; bouwen vraagt wegen, water, elektriciteit en vergunningen. Maar juist omdat zoveel stappen van elkaar afhangen, ligt een tijdelijk uitvoeringsteam voor erfpacht en zelfbouw voor de hand.

Breng Domeinbeheer, Ruimtelijke Ordening, Openbare Werken, het Kadaster en de betrokken nutsbedrijven rond één tafel. Geef één coördinator de opdracht om vastgelopen dossiers te volgen, knelpunten tussen diensten op te lossen en maandelijks openbaar te rapporteren. Begin met drie vragen: hoeveel mensen wachten, welke percelen kunnen op korte termijn voor woningbouw worden voorbereid en waardoor blijven aanvragen liggen?

Vervolgens kan het team een eerste groep percelen van begin tot eind voorbereiden. Publiceer vooraf wie ervoor in aanmerking komt en hoe de volgorde wordt bepaald. Bevestig aan wachtenden hun oorspronkelijke aanvraagdatum en geef hun een begrijpelijke dossierstatus. Maak zichtbaar hoeveel percelen zijn gemeten, hoeveel besluiten zijn genomen en hoeveel gezinnen daadwerkelijk kunnen gaan bouwen. Versnellen mag nooit betekenen dat iemand buiten de wachtlijst om wordt bevoordeeld. De Ombudsman wijst terecht op het belang van objectieve, toetsbare criteria en gelijke kansen bij de verdeling van schaarse overheidsgrond.

Ook Australië heeft zijn woningcrisis niet aan één maatregel opgehangen. Het land beperkt sinds 2025 de aankoop van bestaande woningen door buitenlandse investeerders, stuurt investeringen richting nieuwbouw en controleert of aangekochte bouwgrond daadwerkelijk wordt ontwikkeld. Het verbod op de aankoop van bestaande woningen is inmiddels verlengd tot en met juni 2029.

Curaçao kan dat beginsel vertalen naar zijn eigen werkelijkheid: schaarse woonruimte en bouwgrond moeten zo veel mogelijk woningen opleveren. Onderzoek of investeringsaankopen bestaande woningen aan de lokale markt onttrekken en pak speculatie aan waar die aantoonbaar speelt. Maar geef de hoogste prioriteit aan de Curaçaoënaar die geen woning heeft en zelf wil bouwen. Een aankoopbeperking helpt dat gezin weinig zolang de erfpachtaanvraag blijft liggen.

De prikkelende vraag is daarom niet of iedere aanvraag morgen kan worden goedgekeurd. De echte vraag is waarom er nog altijd geen zichtbaar spoedtraject bestaat waarin per stap duidelijk is wie verantwoordelijk is, waar een aanvraag zich bevindt en wanneer de volgende beslissing wordt genomen.

 Een uitvoeringsteam kan geen wonderen verrichten. Het kan er wél voor zorgen dat inwoners weten waar zij aan toe zijn, dat geschikte percelen sneller bouwrijp en beschikbaar worden gemaakt en dat de voortgang niet alleen in voornemens, maar vooral in concrete resultaten wordt gemeten. Wie zegt dat de woningcrisis urgent is, moet ook de toegang tot erfpachtgrond met dezelfde urgentie behandelen.

 “Awor ta Pueblo su Beurt tog”?