Analyse
“Twee auto’s, twee rijstroken, niemand kan voorbij, waar blijft de verkeersdiscipline op Curaçao?”
De linkerbaan is geen parkeerplaats: wie bewaakt de doorstroming op Curaçao?
Langzaam naast elkaar rijden is niet altijd verboden, maar wanneer wordt rijgedrag een verkeersbelemmering en wie spreekt automobilisten daarop aan?
Wie dagelijks over de Curaçaose wegen rijdt, kent het beeld. Twee voertuigen rijden naast elkaar op een weg met twee rijstroken in dezelfde richting. De auto links rijdt nauwelijks sneller dan die rechts. Achter hen groeit een rij voertuigen, terwijl vóór hen ruimte genoeg lijkt te zijn.
Voor veel automobilisten is dit vooral irritant. Maar het roept ook een serieuzere vraag op: wat zeggen onze verkeersregels hierover, en wordt voldoende aandacht besteed aan verantwoord gebruik van de rijstroken?
De hoofdregel is nog altijd helder.
Artikel 30 van de Wegenverkeersverordening Curaçao 2000 bepaalt dat bestuurders zoveel mogelijk rechts moeten houden. Daarnaast bepaalt artikel 37 dat inhalen in beginsel links geschiedt.
Toch ligt het juridisch genuanceerder dan de bekende uitspraak: “rechts rijden, links inhalen.”
Een belangrijke uitzondering
Wanneer een weg bestaat uit twee gescheiden rijbanen, elk met meerdere rijstroken in dezelfde richting, mag een bestuurder volgens artikel 30 zijn rijstrook blijven volgen. Op zo’n weg verplicht de wet hem dus niet automatisch na iedere manoeuvre onmiddellijk naar rechts terug te keren.
Sterker nog: artikel 37 bepaalt dat op zulke wegen ook rechts inhalen is toegestaan.
Dat zal voor menig weggebruiker verrassend zijn.
Maar deze wettelijke vrijheid betekent niet dat iedere bestuurder zonder rekening te houden met anderen eindeloos links kan blijven rijden. Daarvoor bestaat artikel 21.
De weg hinderen mag niet
Artikel 21 van dezelfde verordening verbiedt verkeersgedrag waardoor gevaar wordt veroorzaakt of waardoor het verkeer wordt gehinderd of kan worden gehinderd.
Het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao heeft deze bepaling aangeduid als een grondnorm voor een veilig en ordelijk verloop van het verkeer.
Daarmee verschuift de vraag.
Het gaat niet alleen om, “Mag ik hier links rijden?”
Het gaat óók om, “Wat veroorzaakt mijn rijgedrag voor de rest van het verkeer?”
Wanneer een automobilist zonder duidelijke reden langdurig links naast een langzaam rijdend voertuig blijft rijden, terwijl achter beide voertuigen een file ontstaat en passeren feitelijk onmogelijk wordt, kan afhankelijk van de omstandigheden sprake zijn van verkeershinder.
Dat is iets anders dan normaal langzaam rijden. Niemand is verplicht altijd de maximumsnelheid te rijden. Verkeersdrukte, kruispunten, voorsorteren, wegwerkzaamheden of veiligheidsomstandigheden kunnen een lagere snelheid volledig rechtvaardigen.
Maar onnodig de doorstroming blokkeren is geen verkeersrecht dat bij een rijbewijs wordt geleverd.
Waar blijven voorlichting en verkeersdiscipline?
Juist hier ligt ook een verantwoordelijkheid voor overheid, politie en rijopleidingen.
Hoeveel automobilisten weten bijvoorbeeld dat rechts inhalen op bepaalde gescheiden meerstrookswegen wettelijk is toegestaan? Hoeveel kennen het verschil tussen de algemene verplichting rechts te houden en de uitzondering voor dergelijke wegen? En hoeveel weten dat verkeershinder zelfstandig strijd met de verkeerswet kan opleveren?
Verkeersveiligheid draait namelijk niet uitsluitend om snelheidsovertredingen, rood licht of telefoneren achter het stuur.
Doorstroming, voorspelbaar rijgedrag en rekening houden met andere weggebruikers behoren evenzeer tot verkeersveiligheid.
Misschien is daarom niet alleen meer handhaving nodig, maar vooral ook meer publieke verkeerseducatie.
Rijscholen zouden het verantwoord gebruik van meerdere rijstroken nadrukkelijk moeten behandelen. De overheid kan verkeersregels opnieuw onder de aandacht brengen. En politiecontrole hoeft niet alleen te kijken naar automobilisten die te hard rijden, maar ook naar rijgedrag dat onnodig gevaar of structurele hinder veroorzaakt.
Want verkeersregels bestaan niet uitsluitend om overtredingen te bestraffen.
Ze bestaan vooral om duizenden mensen die iedere dag dezelfde beperkte openbare ruimte gebruiken, veilig, ordelijk en met wederzijds respect langs elkaar heen te laten bewegen.
De linkerbaan is misschien juridisch niet altijd uitsluitend een inhaalstrook.
