Rechter bevestigt opnieuw: Fiscale waarborgen zijn geen formaliteit

De hoorplicht is een wezenlijk rechtsbeschermingsvereiste voor belastingplichtigen. Een bezwaarprocedure mag geen papieren tussenstation zijn

De aanleiding voor deze opinie is het op 6 mei 2026 in de Amigoe gepubliceerde artikel, getiteld “Belastingzaak terug naar inspecteur na schending hoorplicht”. Naar aanleiding van die publicatie hebben wij het relevant geacht de onderliggende uitspraak van het Gerecht te analyseren en in begrijpelijke taal uiteen te zetten wat deze beslissing voor belastingplichtigen en de gemeenschap betekent.

Een belastingplichtige die bezwaar maakt, moet werkelijk de gelegenheid krijgen zijn verhaal toe te lichten. Dat is geen beleefdheid van de Belastingdienst, maar een wettelijk recht. De uitspraak maakt duidelijk wat er gebeurt wanneer de inspecteur dat recht negeert.

In de zaak ECLI:NL:OGEAC:2026:60 ging het om de aftrek van hypotheekrente in de inkomstenbelasting over 2020. De belastingplichtige stelde dat een deel van haar betalingen rente betrof. De inspecteur verwees naar een bankverklaring waaruit juist zou blijken dat geen rente was betaald. Zij had in haar bezwaarschrift uitdrukkelijk gevraagd om te worden gehoord, maar de inspecteur deed uitspraak zonder hoorgesprek.

Het Gerecht verklaarde het beroep gegrond, vernietigde de uitspraak op bezwaar en stuurde de zaak terug naar de Inspecteur.

Nog geen inhoudelijke overwinning

De belastingplichtige heeft daarmee nog niet gewonnen over de hypotheekrente. Het Gerecht heeft niet beslist dat de rente aftrekbaar is en heeft evenmin de aanslag inhoudelijk verminderd. De zaak moet opnieuw worden behandeld, waarbij de belastingplichtige eerst moet worden gehoord en nader bewijs mag overleggen.

Een procedurele overwinning herstelt dus het recht om gehoord te worden, maar vervangt niet het bewijs dat nodig is om een belastingcorrectie te bestrijden.

Horen is meer dan aanhoren

Artikel 30, vierde lid, van de Algemene landsverordening Landsbelastingen verplicht de inspecteur een belastingplichtige vóór de uitspraak te horen wanneer daarom in het bezwaarschrift is gevraagd. Tijdens dat gesprek moet ruimte bestaan om feiten toe te lichten, stukken te bespreken en onjuiste veronderstellingen te corrigeren.

Bij schending van de hoorplicht is terugwijzing naar de bezwaarfase de hoofdregel. Alleen wanneer de belastingplichtige daarvan afziet of aantoonbaar niet is benadeeld, kan de rechter de zaak zelf afdoen. In deze zaak bestond juist discussie over de feiten. Daarom kon het gebrek niet eenvoudig worden gepasseerd.

Bescherm uw eigen positie

Dien bezwaar tijdig, gemotiveerd en aantoonbaar in, in beginsel binnen twee maanden na de dagtekening van de aanslag. Neem altijd uitdrukkelijk op dat u vóór de uitspraak wilt worden gehoord. Bewaar het ontvangstbewijs en verzamel alle relevante documenten, zoals overeenkomsten, betalingsbewijzen, bankverklaringen en berekeningen. Vraag ook tijdig om vergoeding van de kosten van de bezwaarfase en onderbouw die kosten.

Hoewel artikel 32 ALL bezwaar en beroep geen wettelijke schorsende werking geeft, geldt thans een gunstiger invorderingsbeleid. Bij het aantekenen van bezwaar of beroep wordt automatisch uitstel van betaling verleend en wordt de invordering opgeschort. Controleer niettemin of het bezwaar correct is geregistreerd. Ontvangt u toch een aanmaning of dwangschrift, wijs de ontvanger dan onmiddellijk op het lopende bezwaar of beroep en het geldende beleid.

De belangrijkste les is eenvoudig

Wie bezwaar maakt, moet niet alleen schrijven, maar ook uitdrukkelijk vragen om gehoord te worden. De inspecteur moet vóórdat zij beslist niet slechts registreren, maar werkelijk luisteren.