Het notaristekort schaadt de economie

Notariële dienstverlening is geen luxe, maar een essentiële voorwaarde voor rechtszekerheid en economische ontwikkeling.

Wie op Curaçao een woning wil kopen, een hypotheek wil vestigen, een onderneming wil oprichten of een nalatenschap wil afwikkelen, kan niet altijd binnen een redelijke termijn bij een notaris terecht. Achter iedere vertraging schuilt een menselijk verhaal: een gezin dat zijn woning niet tijdig kan overnemen, een ondernemer die een investering moet uitstellen of erfgenamen die een nalatenschap niet kunnen afronden.

De gevolgen reiken verder dan ongemak. Financieringsaanbiedingen hebben een beperkte geldigheidsduur, investeerders blijven niet onbeperkt wachten en contractueel afgesproken leveringsdata kunnen verstrijken. Wanneer noodzakelijke notariële handelingen maanden op zich laten wachten, lopen burgers en bedrijven kansen mis. Uiteindelijk ondervindt ook de overheid daarvan nadeel, doordat investeringen, economische activiteiten en daarmee samenhangende belastingopbrengsten worden vertraagd.

Een wettelijke beperking uit 1994

De Landsverordening op het notarisambt bepaalt dat Curaçao maximaal tien notarisstandplaatsen heeft. Deze wettelijke grens stamt uit 1994. De vraag is of dit maximum nog aansluit bij de huidige bevolkingsomvang, economische bedrijvigheid en sterk toegenomen eisen op het gebied van cliëntenonderzoek en bestrijding van witwassen.

Reeds in 2023 werd voorgesteld het maximum van tien naar vijftien standplaatsen te verhogen. De Raad van Advies onderschreef destijds dat de bevolking op een goed functionerend notariaat moet kunnen vertrouwen, maar verlangde een betere onderbouwing van het voorgestelde aantal en een bredere analyse van het probleem. Advies Raad van Advies.

Een zorgvuldige onderbouwing is vanzelfsprekend noodzakelijk. Zorgvuldigheid mag echter niet betekenen dat een aantoonbaar maatschappelijk probleem jarenlang blijft voortbestaan.

Waar blijft het wetsontwerp van mei 2026?

In mei 2026 werd opnieuw een wetsontwerp aangekondigd om het notariaat te moderniseren. Het ontwerp zou het aantal notarissen verhogen en de functie van toegevoegd notaris introduceren. Hierdoor zouden ervaren kandidaat-notarissen zelfstandiger kunnen werken onder verantwoordelijkheid van een notaris. Volgens de toen verstrekte informatie lag het ontwerp bij de afdeling Wetgeving en Juridische Zaken. Aankondiging wetswijziging.

Daarom mogen inmiddels enkele concrete vragen worden gesteld. Wat is de huidige stand van zaken? Wanneer wordt het ontwerp aan de Raad van Advies en vervolgens aan de Staten aangeboden? Binnen welke termijn verwacht de regering dat de uitbreiding daadwerkelijk merkbaar wordt voor burgers en ondernemers?

Beschikbare kennis beter benutten

Curaçao beschikt over juristen die notarieel recht hebben gestudeerd en over ervaren kandidaat-notarissen die verder kunnen doorgroeien. Uiteraard moeten benoemingen voldoen aan wettelijke opleidings-, ervarings- en integriteitseisen. De kwaliteit en onafhankelijkheid van het notariaat mogen niet worden verlaagd. Tegelijkertijd moet worden onderzocht waarom beschikbare lokale deskundigheid niet sneller kan worden ingezet.

Naast uitbreiding van het aantal standplaatsen kan worden gedacht aan toegevoegde notarissen, tijdelijke waarnemers, digitalisering van voorbereidende werkzaamheden en een structureel opleidingstraject voor Curaçaose studenten. Ook zouden wachttijden per soort dienstverlening transparanter moeten worden gemaakt.

Het notariaat vervult een publieke functie, ook wanneer de dienstverlening vanuit particuliere kantoren wordt aangeboden. De discussie gaat daarom niet over gemak, maar over toegang tot rechtszekerheid. Curaçao kan zich geen situatie veroorloven waarin beschikbare kennis onbenut blijft terwijl burgers en bedrijven economische kansen verliezen. De aangekondigde hervorming verdient daarom niet alleen steun, maar vooral een duidelijk tijdpad en voortvarende uitvoering.

Rechtszekerheid mag geen voorrecht zijn

Uiteindelijk gaat het niet alleen om het aantal notarissen, maar om gelijke en tijdige toegang tot het recht. Iedere inwoner en ondernemer moet erop kunnen vertrouwen dat een dossier zorgvuldig en voortvarend wordt behandeld, ongeacht afkomst, netwerk of financiële positie. Wanneer lokale burgers en bedrijven door lange wachttijden kansen mislopen, raakt dat niet alleen hun persoonlijk belang, maar ook het vertrouwen in de rechtsstaat en de economische ontwikkeling van Curaçao. De regering dient daarom duidelijk te maken wanneer de aangekondigde wetswijziging wordt afgerond, hoe de beschikbare lokale deskundigheid zal worden benut en op welke wijze wordt gewaarborgd dat iedereen op Curaçao dezelfde: