De ramp in Venezuela is ook een pijnlijke waarschuwing voor Curaçao, Aruba en Sint Maarten: natuurlijke rijkdom is geen bescherming wanneer instituties, infrastructuur en voorbereiding tekortschieten.

 Natuurrampen testen niet alleen gebouwen. Zij testen vooral instituties, voorbereiding en bestuurlijke slagkracht. 

Een waarschuwing uit Venezuela

De aardbevingsramp in Venezuela laat dat op pijnlijke wijze zien. Een land dat beschikt over enorme olievoorraden, strategische natuurlijke rijkdommen en een lange staatskundige geschiedenis, blijkt in het uur van de waarheid toch kwetsbaar wanneer coördinatie, infrastructuur, communicatie en noodhulp niet voldoende functioneren. Internationale media melden duizenden doden, vele vermisten, kritiek op de snelheid van de respons en een grote rol van burgers, vrijwilligers en buitenlandse hulpverleners in de eerste reddingsfase.

Daarmee worden wij geconfronteerd met een ongemakkelijke, maar noodzakelijke vraag: als een land met zulke natuurlijke rijkdommen al worstelt met een effectieve rampenrespons, wat betekent dat dan voor kleine eilanden als Curaçao, Aruba en Sint-Maarten? 

Kleine eilanden, grote kwetsbaarheid

Wij hebben geen diepe achterlanden, geen grote interne markt, geen onbeperkte publieke middelen en geen ruimtelijke marge om fouten gemakkelijk op te vangen. Onze havens, luchthavens, ziekenhuizen, energievoorziening, waterproductie, telecomnetwerken en voedselketens zijn letterlijk en economisch levensaders. Wanneer één schakel uitvalt, voelt het hele eiland de gevolgen.

Toch behandelen wij rampenvoorbereiding vaak nog als een dossier voor crisisteams, noodplannen en oefeningen. Dat is te beperkt. Rampenbestendigheid moet centraal staan in economisch beleid, ruimtelijke ordening, investeringsbeleid, onderwijs, publieke financiën en bestuurlijke verantwoording.

Een ramp begint zelden pas op de dag dat de aarde beeft, de wind aantrekt of het water stijgt. Een ramp begint eerder: wanneer bouwvoorschriften niet worden gehandhaafd, wanneer onderhoud wordt uitgesteld, wanneer noodplannen niet worden geoefend, wanneer data ontbreken, wanneer publieke instellingen onvoldoende capaciteit hebben en wanneer investeringen in vitale infrastructuur steeds worden doorgeschoven.

Van rapporten naar uitvoering

De Caribische eilanden missen geen ambitie. Wat de regio echter te vaak mist, is uitvoeringskracht, schaalbare financiering en de discipline om plannen daadwerkelijk om te zetten in weerbare systemen. Het rapport Caribbean Development Dynamics 2026 van de OECD en de IDB onderstreept precies dat: investeren in veerkrachtige infrastructuur, vroegtijdige waarschuwingssystemen, institutionele capaciteit, publiek-private samenwerking en regionale samenwerking is geen luxe, maar noodzaak.

Tegelijkertijd roept dit een legitieme vervolgvraag op: waarvoor zijn deze regionale en internationale organisaties er uiteindelijk? Dragen zij daadwerkelijk bij aan economische ontwikkeling die voldoet aan de voorwaarden die zij zelf schetsen, of ligt hun praktische bijdrage vooral op iets anders? Die vraag verdient een eerlijk en volwassen debat, juist omdat kleine eilanden niet alleen behoefte hebben aan rapporten, maar vooral aan daadwerkelijke economische ontwikkeling, praktische en eerlijke ondersteuning, passende financiering en uitvoerbare oplossingen.

Weerbaarheid moet meetbaar worden

Voor Curaçao, Aruba en Sint-Maarten betekent dit dat weerbaarheid meetbaar moet worden. Niet alleen in mooie beleidsnota’s, maar in concrete antwoorden: hoeveel dagen kunnen wij zonder reguliere aanvoer? Hoe snel kan het stroomnet worden hersteld? Zijn ziekenhuizen, havens en telecomsystemen bestand tegen extreme schokken? Wie coördineert wanneer communicatie uitvalt? Welke private bedrijven zijn onderdeel van de noodstructuur? En wordt dit jaarlijks getest?

Venezuela verdient in deze tragische periode medeleven, steun en solidariteit. Maar de ramp verdient ook bestuurlijke reflectie in onze eigen regio.

Hoop is geen rampenstrategie

Natuurlijke rijkdom beschermt een land niet automatisch. Olie redt geen mensen onder puin als instituties niet tijdig functioneren. Geld helpt niet wanneer systemen niet voorbereid zijn. En plannen betekenen weinig wanneer zij niet worden geoefend, gefinancierd en uitgevoerd.

Voor kleine eilanden is hoop geen rampenstrategie.

Onze veiligheid ligt niet in de gedachte dat het ons niet zal overkomen. Onze veiligheid ligt in voorbereiding, samenwerking, sterke instituties en de moed om vóór de crisis te investeren in wat tijdens de crisis levens redt.

“Een ramp begint niet wanneer de aarde beeft, maar wanneer voorbereiding wordt uitgesteld.”