Schept Nijdam-Balentien een nieuw precedent?

“Rectificeren, verwijderen en dertig dagen vastpinnen”

Het Curaçaose Gerecht trekt opnieuw grenzen aan ongefundeerde beschuldigingen, maar vooral de ruime verwijderingsplicht roept een nieuwe juridische vraag op.

Hoe ver mag een journalist, blogger of commentator gaan wanneer hij ernstige beschuldigingen uit over iemand met een publieke functie? Die vraag staat centraal in het vonnis van het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao van 24 augustus 2026 in de zaak tussen belastingambtenaar Wilhelmus Nijdam en journalist en blogger Richeron Balentien.

Het antwoord is relevant voor veel meer mensen dan alleen de twee procespartijen: vrijheid van meningsuiting is fundamenteel, maar ernstige feitelijke beschuldigingen vragen om een voldoende feitelijke basis en journalistieke zorgvuldigheid.

Vanaf maart 2024 publiceerde Balentien volgens het vonnis tientallen berichten over Nijdam op Facebook. Daarin werd Nijdam onder meer in verband gebracht met cliëntelisme, drugsgebruik, spionage voor Nederland, bevoordeling, het lekken van vertrouwelijke informatie en het laten verdwijnen van belastingschulden.

Twee grondrechten tegenover elkaar

De rechter moest twee fundamentele rechten tegen elkaar afwegen. Aan de ene kant staat het recht van Nijdam op bescherming van zijn eer en goede naam. Aan de andere kant staat Balentiens vrijheid van meningsuiting en persvrijheid.

Geen van beide rechten wint automatisch.

Journalisten moeten ruimte hebben om kritisch te zijn, mogelijke misstanden te onderzoeken en publieke functionarissen indringende vragen te stellen. Juist een democratische samenleving heeft behoefte aan onafhankelijke en soms ongemakkelijke journalistiek.

Maar er bestaat een verschil tussen vragen stellen, een mening uiten en ernstige beschuldigingen als feiten presenteren.

Het gerecht concludeert dat Balentien onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zijn beschuldigingen steun vonden in objectief verifieerbare bronnen. Ook was volgens het vonnis geen behoorlijk wederhoor toegepast. De publicaties creëerden gezamenlijk een “consistent en ernstig negatief beeld” van Nijdam.

Publieke functie betekent niet vogelvrij

Balentien voerde aan dat Nijdam vanwege zijn publieke functie meer kritiek moet verdragen. Daar zit juridisch zeker waarheid in. Publieke functionarissen staan onder grotere maatschappelijke controle.

Maar méér kritiek moeten verdragen betekent niet minder bescherming tegen ongefundeerde beschuldigingen van corruptie, drugsgebruik of machtsmisbruik.

Dat onderscheid is essentieel. Een journalist kan vragen: “Is deze ambtenaar hierbij betrokken geweest?” Wie daarentegen stelt: “Deze ambtenaar heeft dit gedaan”, begeeft zich verder op het terrein van een feitelijke beschuldiging en moet daarvoor voldoende grond hebben.

Een stevige rectificatie

De rechter verplicht Balentien binnen een week na betekening een rectificatie in het Papiamentu en Engels op Facebook te plaatsen en deze dertig dagen vastgepind te houden. Daarin moet onder meer worden vermeld dat de beschuldigingen niet waren gebaseerd op behoorlijk onderzoek en dat Nijdam vooraf geen gelegenheid tot wederhoor kreeg. Ook moeten uitlatingen over Nijdam worden verwijderd.

Aan niet-naleving is een dwangsom verbonden van Cg. 150 per dag, tot maximaal Cg. 15.000. De gevraagde immateriële schadevergoeding van Cg. 5.000 werd daarentegen afgewezen; volgens de rechter biedt de rectificatie voldoende genoegdoening.

Is dit een nieuw precedent?

Niet helemaal. Curaçao kent al vergelijkbare rechtspraak. In 2017 verplichtte het Gerecht iemand een rectificatie op Facebook te plaatsen en die een week bovenaan de pagina zichtbaar te houden. In 2023 werd zelfs een rectificatie in meerdere talen en via verschillende sociale media bevolen.

Ook het Gemeenschappelijk Hof heeft in 2025 bevestigd dat onvoldoende onderbouwde beschuldigingen via sociale media kunnen leiden tot verwijdering en rectificatie. Tegelijk trok het Hof een belangrijke grens: een algemeen verbod op nog onbekende toekomstige uitlatingen was te ruim en bracht een te groot risico mee op aantasting van de vrijheid van meningsuiting.

Daarmee wordt vooral één onderdeel van Nijdam-Balentien juridisch interessant: het bevel om “alle op Nijdam betrekking hebbende uitlatingen” te verwijderen. Letterlijk gelezen kan dat verder gaan dan alleen de concrete publicaties die de rechter onrechtmatig heeft bevonden. Juist de proportionaliteit en afbakening daarvan kunnen in een eventueel hoger beroep onderwerp van discussie worden.

Het vonnis schept daarom geen revolutionair nieuw precedent, maar bouwt voort op een rechtsontwikkeling die al jaren zichtbaar is.

Als het Gemeenschappelijk Hof ook deze “ruime” verwijderingsplicht bevestigt, kan de uitspraak wél uitgroeien tot een belangrijk nieuw ijkpunt voor journalistiek en socialmedia-gebruik hier op Curaçao.